10 việc làm thêm phổ biến cho du học sinh tại Nhật: Công việc nào dễ bắt đầu?

Khám phá 10 việc làm thêm phổ biến cho du học sinh tại Nhật, yêu cầu tiếng Nhật, đặc điểm công việc và cách chọn baito phù hợp khi mới sang.

Bạn sắp sang Nhật và lo rằng tiếng Nhật chưa tốt thì khó tìm được việc làm thêm? Thực tế, baito (アルバイト) của du học sinh tại Nhật khá đa dạng, từ quán ăn, cửa hàng tiện lợi đến siêu thị, kho hàng hay xưởng thực phẩm.

Tuy nhiên, công việc “dễ xin” chưa chắc đã là công việc phù hợp nhất. Bạn còn cần cân nhắc trình độ tiếng Nhật, lịch học, sức khỏe, khả năng giao tiếp và thời gian di chuyển. Dưới đây là 10 công việc phổ biến để bạn hình dung rõ hơn trước khi lựa chọn.

Trước khi tìm baito, du học sinh cần biết quy định làm thêm tại Nhật

Trước khi nói đến việc làm gì, có một nguyên tắc quan trọng: tư cách lưu trú “Du học” không mặc nhiên cho phép bạn đi làm.

Du học sinh cần được cấp Giấy phép hoạt động ngoài tư cách lưu trú – 資格外活動許可 (Shikakugai Katsudou Kyoka) trước khi làm thêm.

Theo Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú Nhật Bản, với giấy phép phù hợp, du học sinh thông thường được làm thêm không quá 28 giờ/tuần. Trong kỳ nghỉ dài chính thức do cơ sở giáo dục quy định, giới hạn có thể là tối đa 8 giờ/ngày.

Ngoài ra, du học sinh không được làm tại các cơ sở thuộc hoặc liên quan đến ngành kinh doanh giải trí người lớn theo quy định, kể cả một số công việc như dọn dẹp hoặc rửa bát tại những cơ sở thuộc nhóm bị hạn chế.

Một điểm cũng cần lưu ý: quy định nội bộ của từng trường có thể chặt hơn quy định chung. Chẳng hạn, một số chương trình của JASSO chỉ cho phép học sinh làm thêm sau một khoảng thời gian nhập học và khi kết quả học tập, chuyên cần đáp ứng yêu cầu.

Vì vậy, trước khi nhận việc, hãy kiểm tra đồng thời giấy phép của mình và quy định của trường đang học.

10 việc làm thêm phổ biến cho du học sinh tại Nhật

1. Nhân viên cửa hàng tiện lợi – コンビニ

Combini như cửa hàng tiện lợi là một trong những hình ảnh quen thuộc nhất khi nhắc đến baito tại Nhật.

Công việc có thể bao gồm:

• Thu ngân
• Xếp và bổ sung hàng
• Nhận hàng
• Hâm nóng đồ ăn
• Vệ sinh cửa hàng
• Hỗ trợ khách hàng
• Thực hiện một số dịch vụ tại quầy

Ưu điểm: môi trường có nhiều cơ hội giao tiếp, giúp cải thiện khả năng nghe nói và phản xạ tiếng Nhật.

Thách thức: không phải lúc nào cũng phù hợp với người gần như chưa giao tiếp được tiếng Nhật. Nhân viên phải hiểu hướng dẫn, thao tác máy tính tiền và xử lý nhiều yêu cầu khác nhau của khách.

Phù hợp với: người muốn luyện giao tiếp và đã có khả năng nghe – nói tiếng Nhật cơ bản.

2. Phục vụ quán ăn – ホールスタッフ

Nhà hàng, quán ramen, yakiniku, sushi hoặc các chuỗi đồ ăn nhanh thường xuyên tuyển nhân viên làm theo ca.

Nhân viên khu vực phục vụ thường phải:

• Chào khách
• Hướng dẫn chỗ ngồi
• Nhận món
• Mang đồ ăn
• Dọn bàn
• Thanh toán

Điểm mạnh của công việc này là tiếng Nhật có thể tiến bộ khá nhanh vì bạn thường xuyên nghe và sử dụng các mẫu câu cố định.

Tuy nhiên, vào giờ cao điểm, tốc độ công việc nhanh và áp lực giao tiếp cũng cao hơn.

Phù hợp với: người nhanh nhẹn, không ngại giao tiếp và muốn nâng khả năng hội thoại.

3. Phụ bếp hoặc rửa bát – キッチンスタッフ

Nếu chưa tự tin nói chuyện với khách, làm trong bếp có thể dễ tiếp cận hơn vị trí phục vụ.

Công việc thường bao gồm:

• Chuẩn bị nguyên liệu
• Sơ chế thực phẩm
• Sắp xếp dụng cụ
• Rửa bát
• Dọn vệ sinh
• Hỗ trợ đầu bếp theo hướng dẫn

Tần suất giao tiếp với khách hàng thấp hơn, nhưng bạn vẫn cần hiểu chỉ dẫn từ quản lý và đồng nghiệp.

Phù hợp với: người mới sang Nhật, giao tiếp chưa tự tin nhưng có thể nghe hiểu những hướng dẫn đơn giản.

4. Nhân viên siêu thị – スーパー

Baito tại siêu thị khá đa dạng. Bạn không nhất thiết phải làm thu ngân.

Một số vị trí thường gặp gồm:

• Xếp hàng lên kệ
• Kiểm tra sản phẩm
• Dán nhãn
• Chuẩn bị thực phẩm
• Thu ngân
• Dọn dẹp khu vực bán hàng

Các vị trí hậu cần hoặc xếp hàng có thể ít giao tiếp với khách hơn vị trí cashier.

Đây là lựa chọn đáng cân nhắc nếu bạn muốn làm việc trong môi trường có quy trình tương đối rõ ràng.

5. Xưởng chế biến thực phẩm

Các cơ sở sản xuất cơm hộp, bánh mì, đồ ăn chế biến sẵn hoặc thực phẩm đóng gói cũng là nơi một bộ phận du học sinh tìm baito.

Công việc có thể là:

• Đóng gói
• Chia khẩu phần
• Kiểm tra sản phẩm
• Sắp xếp nguyên liệu
• Vệ sinh khu vực sản xuất

Ưu điểm là một số vị trí không đòi hỏi giao tiếp khách hàng nhiều.

Đổi lại, công việc có thể lặp lại trong thời gian dài, yêu cầu đứng lâu và tuân thủ nghiêm ngặt quy định vệ sinh.

Phù hợp với: người tiếng Nhật còn hạn chế và chấp nhận công việc có tính lặp lại.

6. Kho hàng và phân loại hàng hóa – 倉庫

Kho hàng, trung tâm logistics hoặc các điểm phân loại hàng cũng có nhiều công việc theo ca.

Nhiệm vụ thường gồm:

• Phân loại
• Đóng gói
• Dán nhãn
• Kiểm tra mã hàng
• Sắp xếp hàng hóa

Điểm thuận lợi là giao tiếp khách hàng gần như không phải phần chính của công việc.

Tuy nhiên, một số vị trí đòi hỏi vận động nhiều, đứng lâu hoặc làm vào khung giờ sớm/muộn.

Phù hợp với: người có sức khỏe tốt, thích công việc rõ nhiệm vụ và chưa tự tin giao tiếp.

7. Nhân viên khách sạn

Khi tiếng Nhật tốt hơn, bạn có thể cân nhắc baito tại khách sạn hoặc cơ sở lưu trú.

Tùy vị trí, công việc có thể gồm:

• Dọn phòng
• Chuẩn bị phòng
• Phục vụ nhà hàng
• Hỗ trợ khách
• Lễ tân

Trong đó, dọn phòng thường yêu cầu giao tiếp thấp hơn lễ tân.

Ngược lại, công việc lễ tân có thể là môi trường rất tốt để nâng khả năng sử dụng kính ngữ và giao tiếp chuyên nghiệp.

Phù hợp với: người muốn rèn tiếng Nhật trong môi trường dịch vụ hoặc định hướng nghề nghiệp liên quan đến du lịch – khách sạn.

8. Nhân viên cửa hàng bán lẻ

Cửa hàng quần áo, drugstore, cửa hàng đồ gia dụng hoặc các chuỗi bán lẻ cũng tuyển nhân viên làm thêm.

Bạn có thể thực hiện:

• Bổ sung hàng
• Gấp và sắp xếp sản phẩm
• Kiểm kho
• Hướng dẫn khách
• Thu ngân
• Vệ sinh cửa hàng

So với kho hàng hoặc xưởng thực phẩm, công việc retail đòi hỏi khả năng giao tiếp và hiểu nhu cầu khách hàng cao hơn.

Đổi lại, đây là môi trường hữu ích nếu bạn muốn luyện keigo và cách phục vụ khách theo phong cách Nhật.

9. Nhân viên vệ sinh – 清掃

Dọn vệ sinh tại khách sạn, văn phòng, tòa nhà hoặc các cơ sở thương mại là một lựa chọn khác dành cho du học sinh.

Ưu điểm thường thấy:

• Ít phải giao tiếp với khách
• Nhiệm vụ tương đối rõ
• Có thể tìm được các ca phù hợp với một số lịch học

Nhưng đây vẫn là công việc thể chất, có thể phải di chuyển và làm liên tục trong nhiều giờ.

Phù hợp với: người ưu tiên công việc ít giao tiếp và không ngại vận động.

10. Gia sư hoặc công việc sử dụng ngoại ngữ

Khi có năng lực tiếng Nhật tốt hoặc sở hữu thế mạnh ngoại ngữ, du học sinh có thể tìm những công việc sử dụng kỹ năng nhiều hơn.

Ví dụ:

• Gia sư tiếng Việt
• Hỗ trợ học ngoại ngữ
• Hỗ trợ khách hàng nước ngoài
• Công việc liên quan đến dịch thuật đơn giản nếu đáp ứng yêu cầu
• Hỗ trợ sự kiện quốc tế

Nhóm công việc này thường khó tiếp cận hơn với người vừa sang Nhật, nhưng lại có lợi cho việc xây dựng kinh nghiệm liên quan đến kỹ năng và định hướng nghề nghiệp.

Phù hợp với: người có năng lực ngoại ngữ hoặc chuyên môn nổi bật.

So sánh 10 baito phổ biến: Công việc nào dễ bắt đầu?

Lưu ý: bảng trên chỉ mang tính định hướng. Yêu cầu tuyển dụng thực tế phụ thuộc từng doanh nghiệp, vị trí, khu vực và thời điểm.

Tiếng Nhật chưa tốt thì nên bắt đầu với baito nào?

Nếu vừa sang Nhật và khả năng giao tiếp chưa tốt, bạn có thể ưu tiên những công việc ít tiếp xúc trực tiếp với khách hàng, chẳng hạn:

• Phụ bếp
• Rửa bát
• Xưởng thực phẩm
• Kho hàng
• Xếp hàng trong siêu thị
• Vệ sinh

Sau khi khả năng nghe nói cải thiện, bạn có thể chuyển dần sang:

• Phục vụ nhà hàng
• Combini
• Bán hàng
• Khách sạn

Cách đi này có một lợi thế: không tạo áp lực phải giao tiếp quá nhiều ngay từ những tuần đầu tiên, nhưng vẫn mở ra cơ hội nâng cấp công việc khi tiếng Nhật tiến bộ.

Có nên chọn baito chỉ dựa vào mức lương?

Không nên.

Mức lương theo giờ là yếu tố quan trọng, nhưng nếu chỉ nhìn vào con số này, bạn có thể bỏ qua nhiều chi phí khác.

Ví dụ, một công việc trả cao hơn nhưng mất gần một giờ di chuyển mỗi chiều chưa chắc tốt hơn công việc gần trường hoặc gần nhà.

Khi so sánh baito, nên xem ít nhất 5 yếu tố:

• Lịch làm có ảnh hưởng giờ học không?
• Thời gian di chuyển bao lâu?
• Trình độ tiếng Nhật có đáp ứng được không?
• Công việc có quá sức về thể chất không?
• Công việc có giúp ích cho mục tiêu dài hạn không?

Đặc biệt, đừng xây dựng kế hoạch tài chính du học dựa trên giả định rằng sang Nhật là chắc chắn tìm được việc ngay và luôn làm đủ số giờ tối đa.

Việc tìm được baito còn phụ thuộc vào khu vực sinh sống, tiếng Nhật, lịch học, khả năng phỏng vấn và tình hình tuyển dụng thực tế.

Baito không nên trở thành mục tiêu chính của việc du học

Làm thêm có thể giúp bạn trang trải một phần sinh hoạt phí, luyện tiếng Nhật và hiểu hơn về môi trường làm việc tại Nhật.

Nhưng mục tiêu chính của tư cách lưu trú du học vẫn là học tập.

Làm quá nhiều ca, thường xuyên về muộn hoặc lựa chọn công việc khiến bạn không còn thời gian học tiếng có thể tạo ra vòng luẩn quẩn: đi làm nhiều → mệt → nghỉ học → tiếng Nhật chậm tiến bộ → khó chuyển sang công việc tốt hơn.

Ngay cả một số cơ sở giáo dục thuộc JASSO cũng đặt điều kiện về chuyên cần và học tập trước khi cho phép học viên tham gia làm thêm.

Vì vậy, lựa chọn baito tốt không đơn giản là tìm nơi trả cao nhất, mà là tìm công việc có thể duy trì song song với việc học.

Kết luận: Công việc làm thêm nào phù hợp nhất với du học sinh?

Không có một loại baito phù hợp với tất cả du học sinh.

Nếu tiếng Nhật chưa tốt, phụ bếp, xưởng thực phẩm, kho hàng hoặc vệ sinh có thể là những nhóm công việc đáng tìm hiểu trước. Nếu đã giao tiếp khá hơn và muốn cải thiện tiếng Nhật nhanh, combini, nhà hàng, bán lẻ hoặc khách sạn sẽ tạo ra nhiều cơ hội sử dụng ngôn ngữ hơn.

Quan trọng hơn cả là hãy chọn công việc dựa trên năng lực tiếng Nhật, lịch học, sức khỏe và mục tiêu du học, thay vì chỉ nhìn vào mức lương theo giờ.